Cholecystektomia laparoskopowa

Usunięcie pęcherzyka żółciowego jest jednym z najczęstszych zabiegów chirurgicznych. Obecnie zabieg ten w większości przypadków wykonywany jest laparoskopowo, przez niewielkie nacięcia skóry. W terminologii medycznej operacja nazywana jest cholecystektomią laparoskopową.

Co to jest pęcherzyk żółciowy?
Co powoduje choroby pęcherzyka żółciowego?
Jak są diagnozowane choroby pęcherzyka żółciowego?
Jakie są zalety cholecystektomii laparoskopowej?
Czy możesz być kandydatem do cholecystektomii laparoskopowej?
Jakie jest przygotowanie do cholecystektomii laparoskopowej?
Jak wykonuje się cholecystektomię laparoskopową?
Co się dzieje w przypadku gdy zabieg nie może być wykonany / ukończony metodą laparoskopową?
Czego można się spodziewać po zabiegu?
Jakie mogą być powikłania pooperacyjne?
Kiedy, po zabiegu należy się skontaktować z lekarzem?
Jakie są zasady wykonywania cholecystektomii w ramach NFZ?
Jakie są zasady odpłatnego wykonywania cholecystektomii?

CO TO JEST PĘCHERZYK ŻÓŁCIOWY?

• Pęcherzyk żółciowy jest to narząd w kształcie gruszki leżący poniżej prawego płata wątroby.

• Jego główną funkcją jest gromadzenie i zagęszczanie żółci produkowanej przez wątrobę. Żółć jest uwalniana z pęcherzyka po jedzeniu w trakcie procesu trawienia. Żółć przez wąskie przewody (drogi żółciowe) przedostaje się do jelita cienkiego.

• Usunięcie pęcherzyka nie powoduje upośledzenia trawienia.

CO POWODUJE CHOROBY PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO?

• Dolegliwości ze strony pęcherzyka żółciowego są zwykle powodowane przez obecność złogów – kamieni zbudowanych z cholesterolu i kwasów żółciowych które powstają w pęcherzyku i drogach żółciowych.

• Nie jest jasna przyczyna powstawania kamieni żółciowych

• Nie jest znana metoda zapobiegania powstawaniu kamieni żółciowych.

• Kamienie mogą blokować odpływ żółci z pęcherzyka żółciowego powodując obrzęk i ostry ból brzucha, wymioty, niestrawność, czasami gorączkę.

• W sytuacji gdy kamienie blokują główne drogi żółciowe powstaje żółtaczka.

JAK SĄ DIAGNOZOWANE I LECZONE CHOROBY PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO?

Najczęściej używanym do wykrywania kamieni żółciowych jest USG (Ultrasonografia)

• W niektórych bardziej skomplikowanych przypadkach wykonuje się dodatkowe badania obrazowe.

• Kamieni żółciowych nie można wyleczyć dietą lub środkami farmakologicznymi. Mogą one przynieść krótkotrwałą poprawę ale długofalowo nie zapewniają wyleczenia.

• Chirurgiczne usunięcie pęcherzyka żółciowego jest jedyną skuteczną metodą leczenia kamicy pęcherzyka żółciowego.

JAKIE SĄ ZALETY LAPROSKOPOWEJ CHOLECYSTEKTOMII?

• Zamiast cięcia które normalnie ma długość 10-15cm zabieg laparoskopowy może być przeprowadzony przez małe cięcia 1-1,5cm .

• Po operacji pacjent odczuwa jedynie niewielkie dolegliwości bólowe.

• Pacjent zwykle znacznie szybciej powraca do normalnej aktywności życiowej.

• W większości przypadków pacjent opuszcza szpital 1 dzień po zabiegu operacyjnym.

CZY MOŻESZ BYĆ KANDYDATEM DO LAPAROSKOPOWEJ CHOLECYSTEKTOMII?

Chociaż laparoskopia ma wiele zalet ta metoda operacji nie może być stosowana u wszystkich pacjentów. Trudności mogą wystąpić wśród pacjentów którzy przebyli wcześniej zabiegi chirurgiczne jamy brzusznej lub mających inne choroby towarzyszące. Konsultacja twojego lekarza rodzinnego i chirurga laparoskopowego pozwoli ustalić czy zabieg laparoskopowy może być zastosowany w Twoim przypadku.

JAKIE JEST PRZYGOTOWANIE DO ZABIEGU OPERACYJNEGO?

Poniższy opis obrazuje typowe przygotowanie do zabiegu jednak należy pamiętać że każdy chirurg może mieć swoje własne preferencje:

• Podczas przygotowania przedoperacyjnego wykonuje się badanie krwi, badanie lekarskie, RTG klatki piersiowej i EKG zależnie od stanu zdrowia pacjenta.

• Po zapoznaniu się z zaletami i ryzykiem zabiegu operacyjnego pacjent powinien podpisać zgodę na operację.

• Chirurg może zalecić Ci przygotowanie/wyczyszczenie jelita przed zabiegiem. Polega to na zastosowaniu diety płynnej na kilka dni przed zabiegiem.

• Zaleca się kąpiel pod prysznicem dzień przed zabiegiem operacyjnym.

• Po północy w noc poprzedzającą operację należy nic nie pić i nie jeść. Jeżeli musisz zażyć leki zażyj je rano w dniu zabiegu i popij łykiem wody. Poinformuj o tym wcześniej Twojego chirurga.

• Leki takie jak aspiryna, witamina E, leki przeciwzapalne, inne leki zaburzające krzepnięcie krwi powinny zostać odstawione tydzień przed planowanym zabiegiem

• Rzuć palenie i zorganizuj sobie opiekę jakiej będziesz potrzebował/a w domu po zabiegu operacyjnym.

JAK WYKONUJE SIĘ CHOLECYSTEKTOMIĘ LAPROSKOPOWĄ?

• Stosuje się znieczulenie ogólne pacjent śpi przez cały zabieg operacyjny.

• Chirurg wprowadza do jamy brzusznej specjalną kaniulę w okolicy pępka.

• Laparoskop to instrument chirurgiczny z miniaturową kamerą na końcu. Wprowadzany jest do jamy brzusznej i pozwala oglądać obraz narządów jamy brzusznej na ekranie monitora.

• Przez dodatkowe kaniule do jamy brzusznej wprowadza się narzędzia chirurgiczne które służą do preparowania i usunięcia pęcherzyka żółciowego.

• Część chirurgów podczas zabiegu wykonuje zdjęcia RTG (cholangiogram) pozwalające określić czy kamienie znajdują się również w drogach żółciowych.

• Jeżeli kamienie znajdują się również w drogach żółciowych, można je usunąć przy pomocy specjalnego endoskopu lub mogą one zostać usunięte później podczas innej mało inwazyjnej procedury (ERCP). Alternatywą jest konwersja (otwarcie jamy brzusznej) w celu usunięcia kamieni.

• Po usunięciu pęcherzyka małe cięcia operacyjne zamykane są 1-2 szwami lub specjalnym chirurgicznym plastrem.

CO SIĘ DZIEJE W PRZYPADKU JEŻELI ZABIEG NIE MOŻE BYĆ WYKONANY/ ZAKOŃCZONY METODĄ LAPAROSKOPOWĄ?

W niewielkiej grupie pacjentów zabieg laparoskopowy nie może być wykonany. Czynniki które zwiększają prawdopodobieństwo konwersji do zabiegu otwartego to: otyłość, zabiegi operacyjne jamy brzusznej w przeszłości, kłopoty z uwidocznieniem narządów jamy brzusznej podczas operacji, krwawienie podczas operacji.

Decyzja o zmianie metody operacji jest podejmowana przez chirurga przed lub w czasie zabiegu operacyjnego. Chirurg podejmując decyzje kieruje się bezpieczeństwem pacjenta. Konwersja do metody otwartej nie jest powikłaniem a jedynie zmianą metody zabiegu.

CZEGO MOŻNA SPODZIEWAĆ SIĘ PO ZABIEGU?

• Jak po większości zabiegów po operacji może wystąpić ból. Mogą również występować nudności i wymioty.

• Gdy pacjent toleruje dietę płynną, może opuścić szpital tego samego dnia lub następnego dnia po zabiegu operacyjnym.

• Wstanie z łóżka i chodzenie jest zalecane tak wcześnie jak to możliwe. Pacjent może usunąć opatrunki i kąpać się pod prysznicem 1 dzień po zabiegu operacyjnym.

• Zwykle powrót do normalnej aktywności życiowej następuje w przeciągu 1 tygodnia,

(prowadzenie samochodu, wchodzenie po schodach, podnoszenie niewielkich ciężarów).

• Wystąpienie gorączki, zażółcenie skóry lub twardówek, narastający ból brzucha, wzdęcie, nudności i wymioty oraz wydzielina z miejsc ran operacyjnych mogą być objawami powikłań pooperacyjnych. W przypadku ich wystąpienia niezwłocznie skontaktuj się z Twoim lekarzem.

• W większości przypadków pacjenci opuszczają szpital następnego dnia po zabiegu, niektórzy mogą wyjść do domu nawet wieczorem w dniu zabiegu.

• Większość pacjentów po zabiegu cholecystektomii laparoskopowej może powrócić do pracy w po upływie 7 dni, zależy to oczywiście od charakteru wykonywanej pracy. Ciężka praca fizyczna wymaga dłuższego okresu rekonwalescencji. Pacjenci po zabiegu tradycyjnym wracają do pracy 4-6 tygodni po zabiegu.

• Zgłoś się na wizytę kontrolną w okresie 2 tygodni od zabiegu.

JAKIE MOGĄ BYĆ POWIKŁANIA POOPERACYJNE

Ilość powikłań po zabiegu laparoskopowej cholecystektomii jest stosunkowo niewielka i ustępują one zwykle bardzo szybko. Przed każdym zabiegiem operacyjnym upewnij się że Twój chirurg ma odpowiednie doświadczenie do przeprowadzenia tego typu zabiegu.

Do powikłań laparoskopowej cholecystektomii należą: krwawienie, infekcje, choroba zatorowo-zakrzepowa, choroby układu krążenia. Przypadkowe uszkodzenie innych przyległych struktur anatomicznych takich jak jelito cienkie jest jednym z powikłań które wymaga naprawczego leczenia chirurgicznego. Wyciek żółci z drobnych przewodzików wątroby jest powikłaniem które zdarza się bardzo rzadko.

Liczne badania naukowe jasno udokumentowały że ilość powikłań po cholecystektomii laparoskopowej jest porównywalna z ilością powikłań obserwowanych po zabiegach tradycyjnych.

KIEDY PO OPERACJI NALEŻY SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z LEKARZEM?

Skontaktuj się z Twoim lekarzem w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych objawów:

- Gorączka powyżej 39 C
- Krwawienie
- Narastające wzdęcie brzucha
- Ból który nie mija po zażyciu leków przeciwbólowych
- Nudności lub wymioty
- Dreszcze
- Przewlekły kaszel lub brak tchu
- Ropna wydzielina z którejkolwiek z ran pooperacyjnych
- Powiększające się zaczerwienienie wokół ran pooperacyjnych
- Jeżeli nie możesz jeść lub pić

Niniejsza broszura przedstawia zasadnicze sprawy związane z laparoskopową operacją pęcherzyka żółciowego. Nie jest jej celem zastąpienie profesjonalnej opieki bądź też lekarskiej rozmowy pacjenta z chirurgiem o potrzebie laparoskopowego usunięcia pęcherzyka żółciowego. Szczegółowe zalecenia mogą się różnić między różnymi chirurgami. Jeżeli masz pytania odnośnie wskazań do operacji, alternatywnych metod postępowania, opłaty za operację lub pokrycia kosztów przez kompanię ubezpieczeniową, bądź też odnośnie treningu i doświadczenia chirurga, nie wahaj sie zadać tych pytań chirurgowi lub jego asystentom. Jeśli masz pytania odnośnie operacji lub postępowania w okresie pooperacyjnym, zapytaj o nie chirurga przed lub po operacji.

W celu wykonania gastroskopii w ramach NFZ konieczne jest skierowanie do szpitala na odział chirurgii. Skierowanie może wystawić dowolny lekarz. Po zgłoszeniu się ze skierowaniem zostanie ustalony termin konsultacji podczas której chirurg zbada pacjenta i określi czy zabieg taki można bezpiecznie wykonać laparoskopowo trybie chirurgii jednego dnia. Jeśli chirurg nie stwierdzi przeciwwskazań do operacji, zleci niezbędne badania i wyznaczy termin zabiegu.

JAKIE SĄ ZASADY WYKONYWANIA CHOLECYSTEKTOMII ODPŁATNIE?